Reeks over dataplatform InZicht: artikel 10

Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag het laatste artikel: Zo werkt dat – databronnen koppelen.

Om InZicht werkend te krijgen, levert de gebruiker de geselecteerde bronnen aan bij VCS. Dit zijn totaal verschillende bronnen, die een divers palet aan data leveren. Door filters toe te passen geven we de juiste bronnen weer voor elke thema. We doorlopen drie ‘View’-lagen totdat de databronnen leesbaar zijn in het platform:

Databronnen koppelen: Raw Views
Vijf ‘talen’ voor locaties in Raw view

1. Raw Views

In deze laag levert de gebruiker de databronnen aan. Elke bron spreekt een andere ‘taal’, heeft een ander bestandstype. Zoals een Excelbestand, CSV-bestand of een Oracle Database.

In InZicht kunnen we 220 soorten bestanden implementeren en harmoniseren. Hiernaast ziet u hoe een fysieke locatie op vijf manieren weergegeven kan worden, waaronder een adres, kadasterperceel of lengte en breedtegraad.

Databronnen koppelen: Core Views
Weergave van locaties op één kaart

2. Core Views

In deze laag laat InZicht al die bestandstypen dezelfde ‘taal’ spreken. Hiernaast ziet u het resultaat als het gaat om locaties in een gebied.

Het CBS rekent in vlakken van honderd vierkante meter, het Kadaster gebruikt percelen, gps geeft een exacte locatie. In de Core Views ziet u al die formaten op één kaart.

Databronnen koppelen: Business Views
Uiteindelijke weergave van locaties in InZicht

3. Business Views

In de Business Views ziet de gebruiker de resultaten. Dit is het eindproduct als de databronnen zijn aangeleverd, geïmplementeerd en geharmoniseerd.

Hier geven we de resultaten overzichtelijk weer, met legenda’s, kleuren, grafieken, tabellen en kaarten. Hiernaast ziet u de eindresultaten van InZicht.

Conclusie

VCS implementeert alle verschillende bronnen (bestandstypen) in InZicht. Daarnaast harmoniseert VCS de open en gesloten bronnen in het platform, zodat alles op elkaar aansluit. InZicht maakt er één helder overzicht van.

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 9

Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 9: In 6 stappen naar een werkend platform.

In dit artikel beantwoord ik de vraag: Hoe werkt InZicht, van de inrichting tot aan het dynamisch ondermijningsbeeld? Om tot een goed werkend dataplatform te komen, doorloopt VCS met de opdrachtgever zes stappen.

Stap 1. Thema’s formuleren voor InZicht

VCS bespreekt met de opdrachtgever welk specifiek beleidsvraagstuk zij willen oppakken. VCS kent de problematiek en de beleidsvragen van de opdrachtgever. Samen formuleren we een aantal concrete ‘thema’s’ voor platform InZicht. Enkele voorbeelden van thema’s die bij ondermijning horen:

  • Fraude met persoonsgebonden budgetten
  • Extreem stroomverbruik
  • Gebruik van industrieterreinen na kantoortijden
  • Ingetrokken veehouderijvergunningen

Stap 2. Een afgebakend gebied bepalen

Tijdens deze stap wordt duidelijk waar de problematiek zich voordoet. Dit heet een ‘afgebakend gebied’. Een duidelijke keuze verbetert de informatiepositie van de opdrachtgever. Zo kan er gefocust worden op dit gebied. Het resultaat: in de volgende stap kijken we naar de juiste (gesloten) bronnen.

Stap 3. Relevante (gesloten) bronnen selecteren

VCS onderzoekt met de opdrachtgever over welke (gesloten) databronnen zij beschikken. Welke zijn relevant om de problematiek in kaart te brengen? Hierbij gaan we uit van eenvoud. Met een koppeling van bijvoorbeeld vier databronnen verkrijgt de gebruiker al een schat aan nieuwe informatie.

Stap 4. Aanleveren van geselecteerde bronnen

Om InZicht werkend te krijgen, levert de gebruiker de geselecteerde bronnen aan bij VCS. VCS implementeert de bronnen in InZicht. Daarnaast harmoniseert VCS de open en gesloten bronnen in het platform, zodat alles op elkaar aansluit. Door filters toe te passen geven we de juiste bronnen weer voor elke thema.

Stap 5. Aanbrengen rollen- en rechtenstructuur

VCS richt een rollen- en rechtenstructuur in. U kunt per medewerker aangeven welke rol hij of zij heeft in het platform. Het doel van een strikte rollen- en rechtenstructuur is om gevoelige data te beschermen. Bijvoorbeeld persoonsgegevens, of datacombinaties die zijn te herleiden tot een persoon.

Stap 6. Voorspellend karakter van InZicht

InZicht biedt inzicht in een thema (probleem) hier en nu, dus op een bepaald moment in een bepaald gebied. Zo verkrijgt de gebruiker een dynamisch ondermijningsbeeld. De waarde van het platform zit hem in de vele bronnen die geïmplementeerd kunnen worden en de voorspellende functie die InZicht krijgt na verloop van tijd.

  • Het hier en nu: op basis van de data in InZicht ontstaat stuurinformatie. Als de gemeente bijvoorbeeld meer meldingen ontvangt van vuurwerkoverlast in een bepaalde wijk als het regent, kan het voor een boa zinvol zijn om hier tijdens regenachtige dagen een kijkje te nemen. Door weersinformatie te koppelen aan meldingen, ontstaat dan stuurinformatie.
  • De voorspellende functie: InZicht verzamelt data over langere tijd. Zo kan InZicht bijvoorbeeld vanuit databronnen weten dat het morgen gaat regenen. Dan gaat er – in het vuurwerkvoorbeeld – een suggestie naar de gebruiker om morgen meer boa’s de wijk in te sturen.

Conclusie

VCS doorloopt zes stappen om InZicht effectief in te richten voor de gebruiker. Hierna krijgt de gebruiker met het platform meer inzicht in ondermijning in de regio. Hierbij houden we rekening met de AVG. VCS ontzorgt opdrachtgevers zodat ze voldoen aan hun verplichtingen als verwerkingsverantwoordelijke.

Bronnen

RIEC. (z.j.). Een georganiseerde overheid tegen georganiseerde criminaliteit. Geraadpleegd op 23 februari 2021, van https://www.riec.nl/

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 8

Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 8: Dataplatformen in de strijd tegen ondermijning.

Verschillende grotere (veiligheids)organisaties koppelen al databronnen om inzicht te krijgen in ondermijning. Het is in de regel wel ieder voor zich. Deze methoden zijn voor eigen gebruik. Terwijl ook kleine en middelgrote gemeenten graag zo’n dataplatform zouden inrichten.

Dataplatform InZicht

InZicht maakt dit mogelijk. Het dataplatform verrijkt gesloten (eigen) databronnen met open bronnen om de organisatie nieuwe inzichten te geven in ondermijning. VCS implementeert en harmoniseert alle data en richt InZicht in voor de gebruiker. Drie voorbeelden van gecombineerde databronnen:

  • Locaties van opgerolde hennepkwekerijen en drugsafvaldumpingen.
  • Energieverbruik op straatniveau en het aantal leegstaande woningen.
  • Veehouderijen en ingetrokken vergunningen.

De gesloten bronnen bevatten data waarover alleen de organisatie zelf beschikt, onbevoegden kunnen hier dus niet bij (conform AVG).

Soortgelijke platformen

Een aantal organisaties in Nederland werkt al met vergelijkbare dataplatformen in de aanpak van ondermijning:

Aanjaagteam Ondermijning
Het Aanjaagteam Ondermijning visualiseert signalen en meldingen om patronen van ondermijning te herkennen. Het team krijgt van alle partners van het RIEC en LIEC informatie voor deze methode, om informatiegestuurd te werken.

RIEC en het LIEC
Ook het RIEC en het LIEC maken gebruik van een platform waarin ze databronnen implementeren, om ondermijningssignalen en activiteiten te visualiseren. Het RIEC Rotterdam heeft op basis van open databronnen en open data een Risico Radar Ondermijning (RRO) laten ontwikkelen.

Gemeente Tilburg
De gemeente Tilburg beschikt over een afdeling met informatieanalisten. Daar wordt op een innovatieve manier gestreden tegen ondermijning. Zij gebruiken net als het Aanjaagteam Ondermijning en het RIEC Rotterdam een tool om de beschikbare data en informatie te verzamelen en het te visualiseren.

Gemeente Den Haag
Ook de gemeente Den Haag beschikt over een platform dat data visualiseert. Den Haag koppelt data en informatie van partners, en moedigt bewoners en ondernemers aan om signalen van ondermijning te delen. Uiteindelijk wordt alle informatie gecombineerd, om zo patronen te herkennen.

Voor eigen gebruik

Informatie verzamelen en delen is van groot belang in de aanpak van ondermijning. De beschreven dataplatformen zijn exclusief voor eigen gebruik. Deze dataplatformen worden níet gedeeld met andere veiligheidsorganisaties. InZicht beantwoordt aan een bredere behoefte om met datavirtualisatie ondermijning tegen te gaan.

Bronnen

D66. (2019). D66 regelt nieuwe aanpak criminele ondermijning. Geraadpleegd op 9 februari 2021, van
https://denhaag.d66.nl/2019/07/d66-regelt-nieuwe-aanpak-criminele-ondermijning/

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 7

Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 7: Wie dragen bij aan het ondermijningsbeeld?

Mede dankzij de (openbare) data van partners, ontstaat inzicht in ondermijning in een bepaald gebied. De data kan bestaan uit kwantitatieve gegevens, zoals cijfers. Of uit kwalitatieve gegevens, zoals ervaringen en meldingen. Al deze data vormt de basis van een dynamisch ondermijningsbeeld. Welke partijen dragen hieraan bij?

1. Gemeente

Volgens de VNG is de aanpak van ondermijning al geruime tijd niet meer de exclusieve taak van de politie. De gemeente heeft nu een leidende rol. Een gemeente kan belangrijke ‘gesloten’ data leveren, waarover alleen zij beschikt. Deze data visualiseren we in InZicht, wat die gemeente nieuwe inzichten kan bieden.

2. Politie

De politie handhaaft de rechtsorde en biedt hulp aan de mensen die dit nodig hebben. Ook spoort zij ondermijnende activiteiten op. Zij is dus op de hoogte van ondermijning, de signalen ervan en de nieuwste ontwikkelingen. Ook ontvangt de politie meldingen van burgers die wijzen op criminele activiteiten.

3. Openbaar Ministerie

Het OM is belast met de juridische kant van strafrechtelijk onderzoek in Nederland. Zij zijn op de hoogte van ondermijnende activiteiten in gemeenten en regio’s, aangezien zij deze tegenkomen in strafrechtelijk onderzoek. Ook kennen zij vanuit deze onderzoeken de signalen van ondermijnende activiteiten.

4. RIEC en LIEC

De tien RIEC’s zijn regionale publiek-private samenwerkingsverbanden. Zij verbinden informatie, expertise en inzet om de georganiseerde criminaliteit aan te pakken. Het LIEC legt de verbinding tussen de RIEC’s. De RIEC’s beschikken over rijke informatie over ondermijning in een regio. Ook koppelen ze al databronnen om tot inzichten te komen.

5. Belastingdienst en FIOD

De Belastingdienst werkt mee aan de aanpak van ondermijning. Zo berekenen ze hoeveel criminelen verdienen met hun drugslabs of hennepkwekerijen, als belastingplichtige. Als de Belastingdienst fraude vermoedt, legt ze dit voor aan de FIOD, haar opsporingsinstantie.

6. Landelijk Bureau Bibob

Landelijk Bureau Bibob is onderdeel van de screeningsautoriteit Justis en onderzoekt de integriteit van betrokkenen en hun zakelijke relaties. Het bureau adviseert daarnaast over het gevaar van misbruik van vergunningen, subsidies en aanbestedingen. Ook dit is ondermijning. Deze partner herkent de signalen vanuit integriteitsonderzoeken.

7. Private partijen

Ook private partijen – zoals energieleveranciers, horeca, autogarages, woningcorporaties of makelaars – kunnen bijdragen aan inzicht in ondermijning in een bepaald gebied. Data kan bijvoorbeeld bestaan uit het energieverbruik in een straat, aantallen leegstaande woningen of meldingen als er auto’s contant worden betaald.

8. Bewonersorganisaties en wijkbeheerders

Bewoners, wijkbeheerders en leden van wijkorganisaties vormen de ogen en oren van de straat. Bewoners weten vaak nog beter wat zich in de wijk afspeelt dan de wijkagent. Hier kunnen signalen van ondermijning bij zitten. Dit draagt bij aan het dynamisch ondermijningsbeeld.

9. CCV

Het CCV helpt gemeenten bij de aanpak van ondermijning. Het voorziet hen van informatie. Zo lopen er verschillende projecten bij de gemeente Rotterdam, de Rijswijkse Plaspoelpolder, havengebieden en andere partijen. Het CCV weet wat een dynamisch ondermijningsbeeld is en wat de signalen zijn van ondermijning.

Andere bronnen en partners

Er zijn tal van andere bronnen en partners. Zoals de KvK, het Kadaster, de vreemdelingenpolitie, Meld Misdaad Anoniem, Jeugdzorg, middelbare scholen en het waterschap. Er is een verschil tussen partijen die data hebben en met ondermijning werken, en partijen die zelf niets met hun data kunnen. Zij zijn een bron (en geen partner) voor het dynamisch ondermijningsbeeld.

Conclusie

Een dynamisch ondermijningsbeeld vraagt ook om samenwerking. Dankzij de (openbare) data van partners, krijgt een partij een informatiepositie. Al deze data vormt de basis van een dynamisch ondermijningsbeeld. Samen combineren we verschillende soorten informatie om patronen van ondermijning te herkennen.

Bronnen

VNG. (z.j.). Ondermijning. Geraadpleegd op 19 januari 2021, van https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/ondermijning

Politie. (z.j.). Politiewet. Geraadpleegd op 19 januari 2021, van https://www.politie.nl/over-de-politie/politiewet.html

OM. (z.j.). Organisatie. Geraadpleegd op 19 januari 2021, van https://www.om.nl/organisatie/

RIEC. (z.j.). RIEC-LIEC convenant, Privacyprotocol en persoonsgegevens. Geraadpleegd op 19 januari 2021, van https://www.riec.nl/maatregelen-en-documenten/convenant

Eindhovens Dagblad. (2019). Niet de politie, maar de Belastingdienst is de zwaarste opponent van de criminele wereld. Geraadpleegd op 19 januari 2021, van https://www.ed.nl/brabant/niet-de-politie-maar-de-belastingdienst-is-de-zwaarste-opponent-van-de-criminele-wereld~af855475/

CCV. (2017). Praktijkvoorbeelden. Geraadpleegd op 19 januari 2021, van https://hetccv.nl/onderwerpen/georganiseerde-criminaliteit-en-ondermijning/praktijkvoorbeelden/

Justis. (2018). Landelijk Bureau Bibob. Geraadpleegd op 19 januari 2021, van https://www.justis.nl/Producten/Bibob/index.aspx

 

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 6

Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 6: Informatiegestuurd werken met platform InZicht.

InZicht is gebaseerd op datavirtualisatie, waarbij u snel en flexibel over veel data kunt beschikken. Verbanden leggen, patronen zien: dat is waar InZicht om draait. Hoe ziet dit eruit voor de eindgebruiker? VCS zette een proeftuin op met diverse ondermijningsdata, om dit te laten zien.

Deze proeftuin is getest door verschillende gebruikers. In de proeftuin koppelde VCS vier informatiebronnen:

  1. Locaties van drugsdumping.
  2. Locaties van veehouderijen.
  3. Locaties van opgerolde hennepkwekerijen en drugslabs.
  4. Drugsgerelateerde meldingen via WaakSamen, een app van VCS voor veiligheidsmeldingen door burgers.

Veehouderijen: profiel

Voor de veehouderijen was er een vooraf geprogrammeerd profiel. Op de kaart staan alleen de veehouderijen die ‘geen vergunning meer hebben’ en ‘zich bevinden binnen een straal van 10 kilometer van een drugsdumping’. Het doel van zo’n profiel is dat de gebruiker alleen data ziet die relevant is.

Woningen per ‘CBS-vierkant’

Op de onderstaande kaart ziet u gekleurde vierkanten. Deze ‘CBS-vierkanten’ zijn honderd vierkante meter groot. Onder de afbeelding staat een legenda met kleuren. Ook hier zit een profiel achter. Per CBS-vierkant berekent de software het aantal percelen. Vervolgens worden alle percelen met woonfuncties opgeteld.

Verwachte stroomverbruik

Ook is bekend wat een gemiddeld jaarverbruik aan stroom zou zijn voor een woonhuis of boerderij. Nu kunnen we binnen één CBS-vierkant het verwachte stroomverbruik per jaar berekenen. Dit wordt vertaald naar kleur: hoe roder de kleur, hoe meer het energieverbruik afwijkt van de verwachting.

Resultaat: gerichte observatie

Voor een gemeente kan deze werkwijze inzicht bieden in verdachte situaties qua energieverbruik. Deze vierkanten leiden niet direct tot individuele gevallen, maar geven wel aan dat er iets niet klopt in het CBS-vierkant. Zo kan een boa informatiegestuurd werken, door nu gericht een observatie te doen.

Inzicht energieverbruik op straatniveau
Inzicht in energieverbruik op straatniveau

Conclusie

InZicht helpt ondermijnende activiteiten detecteren in een gebied. InZicht combineert en visualiseert data. Dit verbetert de informatiepositie van de gebruiker. Dit is belangrijk, want criminelen lopen nog altijd voor op de organisaties die ondermijning aanpakken. Hoog tijd voor een inhaalslag, met informatiegestuurd werken.

Bronnen

Brabants Dagblad. (2019). Intensief journalistiek onderzoek naar ondermijning: Brabant tussen de bovenwereld en onderwereld. Geraadpleegd op 12 januari 2021, van
https://www.bd.nl/brabant/intensief-journalistiek-onderzoek-naar-ondermijning-brabant-tussen-de-bovenwereld-en-onderwereld~a5a4326a/?

Kadaster. (z.j.). Wat is een perceel? Geraadpleegd op 12 januari 2021, van https://www.kadaster.nl/-/wat-is-een-perceel-

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 5

Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 5: Zo werkt het koppelen van databronnen.

‘Datavirtualisatie’ is een abstract begrip. Maar impact ervan is concreet. Om dit te laten zien, geef ik een aantal praktijkvoorbeelden van datavirtualisatie met InZicht. In platform InZicht combineren we verschillende databronnen, zoals:

Openbare bronnen

  • KNMI
  • Kadaster
  • Nationaal Georegister
  • Publieke Dienstverlening op de Kaart
  • CBS
  • Uitgegeven vergunningen door gemeente

Gesloten bronnen

  • Gemeentelijke databronnen
  • Parkeerinformatie
  • Aantal bezoekers winkelgebied
  • Camera-data
  • Energiegebruik op straatniveau
  • GBA-data
  • Aangiften en meldingen
  • Fraudesignalen

Data combineren: 3 voorbeelden

Door databronnen te koppelen, maken we ondermijnende activiteiten in een regio inzichtelijk. Drie voorbeelden:

1. Inzicht in illegale bewoning
Combineer het energiegebruik op straatniveau met het aantal onbewoonde woningen in die straat. Dit kan inzicht geven in illegale bewoning.

2. Drugsafvaldumpingen in kaart
Leg de locaties van opgerolde drugslabs naast de locaties van drugsafvaldumpingen. Vaak wordt verondersteld dat drugsafvaldumping binnen tien kilometer van het drugslab plaatsvinden.

3. Vermoeden van witwassen
Leg data van de KvK naast die van het Kadaster voor een gevisualiseerd beeld van het aantal bedrijven dat is ingeschreven op één adres. Zijn dit meerdere bedrijven? Dit kan leiden tot een vermoeden van witwassen.

Weergaven van meldingen in InZicht

Informatiegestuurd werken met InZicht

Door verschillende databronnen te combineren en daarbij beleidsmaatregelen te implementeren, stelt InZicht de gebruiker in staat om informatiegestuurd te werken. Zo kunnen bestuurders gemotiveerde beleidskeuzes maken op basis van feiten en cijfers. Resultaten behalen in de aanpak van ondermijning.

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 4

Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 4: Het werkingsprincipe van platform InZicht.

InZicht werkt met datavirtualisatie. Wat is dit precies en hoe werkt het?

  • Datavirtualisatie maakt het mogelijk om snel en flexibel te beschikken over een grote hoeveelheid data uit verschillende bronnen.
  • Als gebruiker kunt u realtime in één omgeving al die data inzien. Data is eenvoudig te combineren en hergebruiken voor meerdere toepassingen.

Informatiegestuurd werken met InZicht

Door meerdere databronnen aan InZicht te koppelen en te combineren ontstaan verrassende inzichten die voor de gebruiker waardevol kunnen zijn. Door ondermijningssignalen te detecteren, kan een instantie vroegtijdig ingrijpen. Deze stuurinformatie is volgens experts cruciaal.

‘Honderden ingebouwde connectoren’

Meer dan tweehonderd ingebouwde connectoren maken het eenvoudig om nieuwe databronnen te koppelen aan platform InZicht. Zo kan een koppeling worden gemaakt met openbare data, zoals die van het KNMI. Deze koppeling is dan direct bruikbaar voor iedere (nieuwe) gebruiker.

Databronnen combineren

InZicht combineert drie soorten databronnen:

  • Openbare databronnen.
  • Aangeleverde gesloten databronnen van onze opdrachtgevers.
  • Eigen bronnen van VCS: camera’s en sensoren, resultaten uit videocontentanalyse en softwareoplossingen van VCS. Denk aan systemen voor in de videomeldkamer(s) en voor boa’s maar ook telsensoren in de stad.

Openbare data

De openbare data die in InZicht wordt geïmplementeerd, is algemeen beschikbaar. Deze data wordt niet elke keer opnieuw gekoppeld. Als een gebruiker het platform afneemt en VCS eenmaal de koppeling maakt met de databron en het platform, is de koppeling direct beschikbaar. Dit werkt snel en kostenefficiënt.

‘Data in verschillende vormen’

De openbare data heeft verschillende eigenaren en elke organisatie heeft haar eigen databronnen. Zo heb je het RIEC en het LIEC, de politie, gemeenten, de KvK en het CBS. Bovendien zijn al deze databronnen in verschillende vormen opgeslagen en beschikbaar.

Dit betekent dat de data opgeslagen kan zijn als Excel- of CSB-bestand, of in een andere bestandsvorm. InZicht laat, ongeacht de vorm van het databestand, de verschillende data één taal spreken voor de eindgebruikers. Dit stelt hen in staat om informatiegestuurd te werken. Door meerdere bestandsvormen aan InZicht te koppelen verkrijgt u verrassende inzichten.

Voorbeeld: Wet Bibob

Deze manier van informatiegestuurd werken kan situaties aan het licht brengen waarin criminelen misbruik maken van een vergunning. Dan kan een gemeente de wet Bibob inzetten. Dit is een bestuursrechtelijk instrument, waarmee een bevoegd bestuursorgaan kan ingrijpen als het erop lijkt dat een vergunning wordt misbruikt. Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert.

Bronnen:

Justis. (z.j.). Landelijk Bureau Bibob. Geraadpleegd op 15 december 2020, van https://www.justis.nl/producten/bibob/index.aspx

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 3
Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 3: Wat is een dynamisch ondermijningsbeeld?

InZicht stelt instanties in staat om effectief gebruik te maken van een ‘dynamisch ondermijningsbeeld’. Binnen Nederland houden verschillende partijen zich bezig met ondermijning en het verkrijgen van zo’n beeld. De belangrijkste partijen hierin zijn de Taskforce Brabant-Zeeland, het LIEC en het RIEC.

Dynamisch ondermijningsbeeld

Een ‘ondermijningsbeeld’ is volgens het RIEC: “Een bundeling van signalen en fenomenen van criminele aanwezigheid en activiteiten binnen een bepaald geografisch gebied.” Het beeld brengt dus ondermijning in een regio in kaart. ‘Dynamisch’ is het omdat ook criminelen hun manier van werken blijven veranderen.

Het opstellen van een dynamisch ondermijningsbeeld kent volgens het RIEC twee hoofddoelen:

  1. (in)zicht geven in ondermijning.
  2. bevorderen van alertheid en actiegerichtheid.

Informatieboek voor gemeenten

Het LIEC bracht een informatieboek uit voor gemeenten. Deze methode geldt als een landelijke standaard voor het opstellen van een (dynamisch) ondermijningsbeeld. Het is onderdeel van de strategische agenda 2020 met als doel een meer algemeen geldende werkwijze bij het opstellen van een ondermijningsbeeld.

‘Bepaal een thema of gebied’

Een dynamisch ondermijningsbeeld kan beperkt worden tot een bepaald thema dat bijvoorbeeld een gemeente wil onderzoeken. Denk aan illegale bewoning, hennepteelt of witwassen. Het ondermijningsbeeld kan ook een volledig beeld geven van ondermijning in een gebied. Dit stelt gemeenten in staat de juiste aanpak te bepalen, aangezien elke gemeente haar eigen uitdagingen kent.

Werkwijze

Volgens het RIEC is het zaak om eerst lokaal systeemkennis te verzamelen van onder meer de politie, Belastingdienst, woningcorporaties, energieleveranciers, wijkagenten, boa’s, bewoners en ondernemers. Het bundelen en analyseren van deze informatie maakt samenwerkingsverbanden en structuren zichtbaar: de basis van een dynamisch ondermijningsbeeld.

‘Bewustwording en betrokkenheid’

Volgens het RIEC en LIEC is een dynamisch ondermijningsbeeld cruciaal voor een bestuurlijke aanpak van ondermijning. Het gemeentebestuur prioriteert de aanpak van ondermijning, zet gerichter capaciteit en middelen in, en verbetert de informatiepositie. Een dynamisch ondermijningsbeeld leidt tot meer bewustwording en betrokkenheid, aldus de Inspectie Veiligheid en Justitie.

Dataplatform InZicht

Door databronnen te combineren maakt InZicht de omvang, aard, locatie en herkomst van (ongewenste) fenomenen helder. Zo helpt VCS instanties om effectief gebruik te maken van een dynamisch ondermijningsbeeld. InZicht levert feiten, zodat succesvol maatregelen zijn te treffen en/of het OM een zaak kan starten.

Bronnen

RIEC. (2017). Ondermijningsbeelden. Geraadpleegd op 2 december 2020, van
https://www.riec.nl/maatregelen-en-documenten/ondermijningsbeeld—b-cba

Valkenswaard. (2017). Actieplan ondermijnende criminaliteit 2017-2019. Geraadpleegd op 2 december 2020, van
https://www.valkenswaard.nl/document.php?m=43&fileid=883459&f=926ee53e9ccd4b8463d6adc688daff6b&attachment=0&c=65722

RIEC. (z.j.). Een georganiseerde overheid tegen georganiseerde criminaliteit. Geraadpleegd op 10 oktober 2019, van https://www.riec.nl/

Inspectie Veiligheid en Justitie. (2016). De aanpak van ondermijning. Geraadpleegd op 2 december 2020, van https://www.inspectie-jenv.nl/binaries/inspectie-venj/documenten/rapporten/2017/02/01/de-aanpak-van-ondermijning/De+aanpak+van+ondermijning+-+Door+RIEC%27s+en+LIEC.pdf

 

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 2
Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 2: Wat is ondermijning eigenlijk?

Volgens de politie betekent ondermijning: “De vermenging van de onder- en bovenwereld, de sluipende bedreiging van de integriteit van het openbaar bestuur, overheidsambtenaren en bedrijfsleven, bedreigde bestuurders en ambtenaren, afpersingspraktijken, de innesteling van criminele fenomenen in buurten en woonwijken of het ontstaan van ‘vrijplaatsen’.”

Groot maatschappelijk probleem

Ondermijning is een maatschappelijk probleem dat bij elke burgemeester hoog op de agenda staat. Daarnaast is het ook voor politiek Den Haag een centraal begrip. Enkele voorbeelden van ondermijning zijn:

  • hennepplantages
  • xtc-labs
  • illegale afvallozing
  • mensenhandel
  • spookburgers
  • drugsdeals
  • outlaw motorcycle gangs
  • bedreiging van burgemeester(s)
  • liquidaties

Toekomstagenda aanpak ondermijning

Verschillende veiligheidsorganisaties richten zich op het ondermijningsvraagstuk in Nederland. In 2017 stelden de politie, het OM, de Belastingdienst, (regio)burgemeesters en het LIEC een toekomstagenda op voor de aanpak van ondermijning. Het doel is: “Het terugdringen en beheersbaar maken en houden van de georganiseerde ondermijnende criminaliteit in Nederland.”

‘Richten op drie prioriteiten’

Volgens de politie trekken politie, gemeenten, het OM en de Belastingdienst samen ten strijde tegen ondermijning. Hierbij richten zij zich op drie prioriteiten:

  1. Verstoren van criminele samenwerkingsverbanden.
  2. Drugsgerelateerde geldstromen inzichtelijk maken en verstoren.
  3. De bestuurlijke weerbaarheid verstevigen.

Ondermijning sterk toegenomen

Uit onderzoek blijkt dat ondermijning de laatste jaren extreem toenam in Nederland. Eén oorzaak is de lage meldings- en aangiftebereidheid bij burgers. Veel burgers maken geen melding van criminele activiteiten in hun omgeving. Vaak uit angst voor represailles of vanwege een gebrek aan vertrouwen in het bevoegd gezag.

‘Cijfers het topje van de ijsberg’

Dit droeg bij aan de flinke toename in de ondermijnende criminaliteit. Zo is er in 2018 in totaal 171 miljoen euro crimineel geld ingenomen. Daarnaast waren er bijna driehonderd dumpingen van drugsafval. Dat is een stijging van 42% ten opzichte van 2017. En zoals blijkt uit onderzoek: deze cijfers zijn slechts het topje van de ijsberg.

InZicht: datagedreven aanpak

Hoog tijd om in actie te komen. VCS ondersteunt een datagedreven aanpak met het platform InZicht. Data uit o.a. openbare bronnen en sensoren wordt verwerkt door algoritmes, waardoor vermoedens van ondermijning snel met feiten te onderbouwen zijn. Om zo dossiers op te bouwen en zaken voor te bereiden.

Lees het vorige artikel in deze reeks.

Bronnen

Politie. (z.j.). Politiewet. Geraadpleegd op 25 november 2020, van https://www.politie.nl/over-de-politie/politiewet.html

Eindhovens Dagblad. (2019). Staat Brabant op instorten? Foute euro’s bezoedelen steeds meer reguliere samenleving. Geraadpleegd op 25 november 2020, van https://www.ed.nl/brabant/staat-brabant-op-instorten-foute-euro-s-bezoedelen-steeds-meer-reguliere-samenleving~a3f31cc6/

Tops, P., & Tromp, J. (2019). De achterkant van Amsterdam. Geraadpleegd op 25 november 2020, van https://www.amsterdam.nl/nieuws/nieuws/achterkant-amsterdam/

NRC. (2019). Justitie: meer geld criminelen afpakken. Geraadpleegd op 25 november 2020, van https://www.nrc.nl/nieuws/2019/01/23/justitie-meer-geld-criminelen-afpakken-a3651381

Algemeen Dagblad. (2019). Explosieve stijging van dumpingen met drugsafval. Geraadpleegd op 25 november 2020, van https://www.ad.nl/binnenland/explosieve-stijging-van-dumpingen-met-drugsafval~aab039a7/

Reeks over dataplatform InZicht: artikel 1
Met ons virtuele platform InZicht faciliteert VCS een datagedreven aanpak van ondermijning. In een serie van 10 artikelen licht ik de werking van InZicht toe. Vandaag artikel 1: Platform InZicht en ondermijning.

Als beleidsmaker wilt u resultaat behalen. Bijvoorbeeld op thema’s als ondermijning, veiligheid op straat, woonbeleid, leefbaarheid en luchtkwaliteit. Ons datavirtualisatieplatform InZicht voorziet u van betrouwbare stuurinformatie. U krijgt zicht op maatschappelijke fenomenen en vergroot uw bestuurlijke slagkracht.

Ondermijning: een groeiend probleem

Ondermijning is een groeiend probleem in veel Nederlandse gemeenten. Het raakt de samenleving hard. De afgelopen jaren merken we dan ook dat er steeds meer behoefte is om InZicht specifiek in te zetten op ondermijning. InZicht geeft organisaties inzicht in verschillende ondermijningsvraagstukken.

‘Ideaal vestigingsklimaat voor criminelen’

Ondermijning nam het afgelopen decennium sterk toe. Hoe sterk precies, is volgens experts lastig te bepalen. Wel heeft Nederland een ‘ideaal vestigingsklimaat’ voor criminelen die synthetische drugs produceren en verkopen. Dit heeft te maken met onze ligging en infrastructuur, en de lage pakkans.

Het probleem zit diep verweven in onze samenleving. Het raakt de economie, het openbaar bestuur en de veiligheid. De leefbaarheid en veiligheid in de wijken vermindert. Bedreiging tast dit de integriteit van de samenleving aan. Ondermijning staat volop in de aandacht en is alleen te bestrijden met voldoende, volhardende en toegewijde capaciteit.

Waarom platform Inzicht?

Data uit o.a. openbare bronnen en sensoren is te verwerken door algoritmes, waardoor vermoedens van ondermijning snel met feiten te onderbouwen zijn. Hiermee kunnen bestuurders en beleidsmakers dossiers opbouwen en zaken voorbereiden. Wij hebben bij VCS deze technologie op de plank liggen.

‘Ontmasker ondermijnende criminaliteit’

De afgelopen jaren ontwikkelden wij een eigen dataplatform: Inzicht. VCS doorloopt samen met de eindgebruiker zes stappen om te komen tot een effectief dynamisch ondermijningsbeeld. Verschillende gemeenten zetten onze software al in. Ze werken samen met ons aan de ontmaskering van ondermijnende criminaliteit.

Bronnen

Parool. (2019). Wat te doen tegen het veelkoppige monster ‘ondermijning’? Geraadpleegd op 17 november 2020, van https://www.parool.nl/amsterdam/wat-te-doen-tegen-het-veelkoppige-monster-ondermijning~ba4ab484/

Politieacademie. (2018). Nederland en synthetische drugs: Een ongemakkelijke waarheid. Den Haag: Boomcriminologie

Rijksoverheid. (z.j.). Invloed van ondermijnende criminaliteit op samenleving. Geraadpleegd op 17 november 2020, van https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/ondermijning/invloed-van-ondermijnende-criminaliteit-op-samenleving

Berichtnavigatie