Blog InZicht Stop Ondermijning

Profiling met open bronnen, mag dat?

Geen reacties
Blog van Wim van Deijzen – oprichter en CEO van VCS
Met ons dataplatform Inzicht-In-Ondermijning zetten gemeenten eigen data en gegevens uit openbare bronnen om naar feiten over ondermijning. Ik krijg dan vaak de vraag: mag dit wel volgens de AVG?

Dit is een logische vraag. Mensen willen het graag goed doen en nemen het zekere voor het onzekere. Ook als het gaat om het strikt naleven van de AVG. Dat begrijp ik.

Maar wat als een te strikte naleving ambtenaren in hun werk belemmert en zelfs kan leiden tot gevaarlijke situaties? We hebben in Nederland nou eenmaal te maken met een oprukkende ondermijnende (drugs)criminaliteit.

Kostbare capaciteit kwijt

Dat deze vraag niet denkbeeldig is, bewijst het voorbeeld van UWV. De afdeling handhaving van UWV is kostbare capaciteit kwijt aan het naleven van de AVG.

Voorafgaand aan elk nieuw fraudeonderzoek moeten de handhavers alle privacyrisico’s in kaart brengen. Dat vertraagt een onderzoek met enkele weken, vertelde een hooggeplaatste medewerker een tijdje geleden in Nieuwsuur.

Inzicht-In-Ondermijning en de AVG

Maar goed, terug naar Inzicht-In-Ondermijning. Het platform brengt data uit openbare bronnen samen, zoals het Kadaster, CBS en KNMI. De data wordt geaggregeerd, geanalyseerd, verder verrijkt en gefilterd. Zodat de gemeente ontdekt hoe en waar ondermijning zich voordoet.

Mag dat nou volgens de AVG? Het antwoord op deze vragen is nog niet zo zwart-wit. De vraag valt ten eerste uiteen in twee deelvragen:

1. Vindt er verwerking van persoonsgegevens plaats die valt onder de AVG?

Als dat zo is, zou het hier gaan om ‘profiling’. Dit lijkt het geval met Inzicht-In-Ondermijning. Er wordt data gecombineerd tot concrete feiten tot op (bijvoorbeeld) het niveau van een huisadres.

Voor de wet maakt het in principe niet uit dat VCS gebruikmaakt van data die algemeen toegankelijk zijn. Ook gegevens die openbaar zijn, worden meegewogen. Het gaat vooral om de vraag: leidt het combineren van deze gegevens tot data die door hun onderlinge combinatie zo uniek zijn dat ze maar op één persoon betrekking kunnen hebben?*

De vervolgvraag is dan:

2. Is deze verwerking van persoonsgegevens in lijn met de beginselen van gegevensverwerking en kun je deze baseren op één van de grondslagen uit de AVG? Is er bijvoorbeeld een gerechtvaardigd belang? Is het proportioneel?

Drugslab oprollen?

Het is lastig hierop een ‘objectief’ antwoord te geven. Want wat als ik met data vanuit openbare bronnen een drugslab kan oprollen? Wat is dat ons als samenleving waard? Staan wij erachter dat hiervoor data worden gecombineerd tot concrete gegevens tot op (bijvoorbeeld) het niveau van een huisadres?

Is dit ‘gerechtvaardigd’ en ‘proportioneel’? Dit is deels een politieke keuze. Als het gaat om naleving van de AVG en Inzicht-In-Ondermijning is het volgens mij de vraag welke veiligheid we hier primair willen beschermen.

De privacy van burgers… én van keiharde drugscriminelen? (Let wel: het gaat om data die tóch al openbaar is?) Of de bescherming van burgers tégen deze criminelen? En dan kies ik zeker voor het tweede – en voor de inzet van Inzicht-In-Ondermijning.

* Voor de duidelijkheid: het gaat hierbij niet om een vergezochte, hypothetische mogelijkheid dat de gegevens gecombineerd kunnen worden. Het gaat om de vraag of de verwerkingsverantwoordelijke dit kan doen zonder onevenredige inspanning.

Blog InZicht Stop Ondermijning VCS Tech

In de klauwen van de drugsindustrie

Blog van Wim van Deijzen – oprichter en CEO van VCS
In het Brabants Dagblad las ik dit weekend een huiveringwekkende stelling: de duizenden jongeren die opgroeien in Tilburg-West, maken een ‘goede kans’ om te belanden in de klauwen van de drugsindustrie. Is dit de nieuwe realiteit?

Het artikel schetst een grimmig beeld van Tilburg-West. Harddrugsgebruik verspreidt zich als een olievlek onder jongeren. Jeugdagent Stijn Timmers stelt dat het vijf voor twaalf is. Tegelijk geeft hij aan dat de pakkans laag is. Ook Jan van Beerendonk, lid van een buurtpreventieteam, vertelt: “Negen van de tien keer dat we de politie bellen, hebben ze het te druk met andere dingen”.

‘Zo blijft het een kat-en-muisspel’

Handel moeilijk te bewijzen

De reactie van wijkagent Kools maakt de zaken er niet beter op: “Als het wél lukt om een dealertje te pakken, is er te weinig tijd om verder te rechercheren. De jongens die wij pakken, zijn de kleintjes. Vaak wordt er dan voor gekozen om het te houden op het bezit van drugs, want de handel is veel moeilijker te bewijzen. Dat kost veel meer tijd. Zo blijft het een kat-en-muisspel.”

Te druk met incidenten

Wat is hier aan de hand? In december vorig jaar publiceerde de Inspectie Justitie en Veiligheid enkele schrijnende conclusies. De inspectie stelt dat de politie nauwelijks toekomt aan de strijd tegen ondermijning en georganiseerde misdaad. De recherche is te druk met incidenten aanpakken, waarbij de opsporingseenheden niet goed samenwerken. Dit is alarmerend nieuws om vijf voor twaalf!

‘Alarmerend om vijf voor twaalf’

Meer geld, meer politie?

Hoe gaan we de criminele netwerken wél ontrafelen? Meer geld, meer politie? Alleen extra geld zorgt niet voor meer capaciteit. Talent is schaars. Ik vraag me al langer af waarom we niet meer doen met bestaande technologie om criminelen te identificeren. En voldoende feiten te verzamelen, zodat het OM kan vervolgen. De combinatie van data, machine learning en KI biedt nog zoveel kansen.

Technologie op de plank

Wij hebben bij VCS deze technologie op de plank liggen. De afgelopen jaren ontwikkelden wij een eigen dataplatform: InZicht-in-Ondermijning. Data uit o.a. openbare bronnen en sensoren wordt verwerkt door algoritmes, waardoor vermoedens van ondermijning snel met feiten te onderbouwen zijn. Hiermee kunnen bestuurders en beleidsmakers dossiers opbouwen en zaken voorbereiden.

‘Persoonsgegevens vanuit data?’

Privacy-proof? Ja!

InZicht-in-Ondermijning herkent patronen, stelt afwijkingen vast, categoriseert dit. Bij gerede twijfel vragen we toestemming van de officier van justitie voor nader onderzoek. Dán pas achterhalen we persoonsgegevens en vergelijken we dit met eerder onderzoek. Omdat het nu gaat om een verdachte. Bij VCS hebben we methodes ontwikkeld waarbij we pas in de laatste stap – dus na expliciete toestemming van de officier van justitie – data herleiden tot persoonsgegevens.

Géén ‘Big Brother’

Verschillende gemeenten zetten onze software al in. Ze werken samen met ons aan de ontmaskering van ondermijnende criminaliteit. Voor mij is dit geen ‘Big Brother’. Maar een effectieve manier om ongewenste maatschappelijke fenomenen te stoppen. Bent u geïnteresseerd in onze aanpak? Stuur me een bericht, ik vertel u graag meer.

Bronnen:

Brabants Dagblad. (2020, 8 februari). In Tilburg-West wint de straat het van de staat. Geraadpleegd op 12 februari 2020, van https://www.bd.nl/brabant/in-tilburg-west-wint-de-straat-het-van-de-staat~a29b12a1/

De Telegraaf. (2019, 16 december). “Aanpak ondermijning komt nauwelijks van de grond”. Geraadpleegd op 18 december 2019, van https://www.telegraaf.nl/nieuws/1053922009/aanpak-ondermijning-komt-nauwelijks-van-de-grond

Blog InZicht Stop Ondermijning VCS Tech

Ondermijning overspoelt ook Oost-Nederland

Blog van Wim van Deijzen – oprichter en CEO van VCS
Oost-Nederland had in 2019 te maken met ernstige schietpartijen, onder meer in Apeldoorn, Deventer en Zwolle. Ondermijnende criminaliteit is ook hier een enorm probleem, politie en burgemeesters luiden de noodklok. Afschuwelijk nieuws, dat helaas past in de landelijke trend. Hoe slaan we terug?

Vanmorgen las ik in het AD dat de wapen- en drugshandel in Oost-Nederland explosief is toegenomen. Het aantal drugshandelzaken nam toe met 22 procent, de wapenhandel met 33 procent. Oscar Dros, politiechef van de Eenheid Oost-Nederland, noemt dit “een zorgelijke trend”. Dat lijkt mij een understatement.

Hoe nu verder? De politie gaat intensiever samenwerken met o.a. de Belastingdienst en Fiod, lees ik in het artikel. Zo worden de geldstromen van drugscriminelen beter in kaart gebracht. Het doel: de criminele winsten innemen. “We moeten de criminelen in de portemonnee treffen,” aldus Dros.

Meer politie, een taskforce?

Dat lijkt mij een uitstekend uitgangspunt. Maar hoe gaan we deze criminele netwerken ontrafelen? Meer onderzoek, meer politie, nog een speciale taskforce? Ik heb mijn twijfels. Begin december vorig jaar sloegen burgemeesters in Oost-Nederland juist alarm omdat de capaciteit van de politie daalt.

De capaciteit van de politie daalt

De Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls spreekt namens de burgemeesters in de regio. Hij stelt terecht dat alleen extra geld niet gaat zorgen voor meer capaciteit. “Er zijn gewoon niet genoeg mensen op de arbeidsmarkt.” Dros bevestigt dat: “Alleen maar roepen dat er mensen bij moeten komen, heeft geen nut.”

Talent is schaars

Dat klopt. Alle goede voornemens ten spijt: talent is schaars, ‘een blik opentrekken’ gaat nu eenmaal niet. En dan moeten ze nog worden ingewerkt, gemanaged. Het verloop onder talenten is groot. Is het realistisch dat dit alles zomaar lukt? Hoe snel merken we voldoende effect?

Bestaande technologie

Waarom doen we niet meer met bestaande technologie om criminelen te identificeren? En voldoende feiten te verzamelen, zodat het OM en de Belastingdienst daadwerkelijk kunnen vervolgen en plukken? De combinatie van data, machine learning en KI biedt nog zoveel mogelijkheden.

Algoritmes die data verwerken

Data uit o.a. openbare bronnen en sensoren is te verwerken door algoritmes, waardoor vermoedens van ondermijning snel met feiten te onderbouwen zijn. Hiermee kunnen bestuurders en beleidsmakers dossiers opbouwen en zaken voorbereiden.

Inzicht-in-Ondermijning

Wij hebben bij VCS deze technologie op de plank liggen. De afgelopen jaren ontwikkelden wij een eigen dataplatform: Inzicht-in-Ondermijning. Verschillende gemeenten zetten onze software al in. Ze werken samen met ons aan de ontmaskering van ondermijnende criminaliteit.

Aan de slag: feiten verzamelen

Binnen enkele weken heeft u een plan van aanpak in handen om ondermijning in uw gemeente aan te pakken. Van daaruit kunnen we aan de slag gaan en met onze software gericht feiten verzamelen. Het is hoog tijd, zeker als je je bedenkt dat alleen al in Oost-Nederland – met onvoldoende capaciteit – in 2019 22 drugslabs werden ontdekt.

Bronnen:

AD. (2020, 8 januari). Wapen- en drugshandel in Oost-Nederland explosief gestegen. Geraadpleegd op 8 januari 2020, van https://www.ad.nl/zwolle/wapen-en-drugshandel-in-oost-nederland-explosief-gestegen~a3fc9ab0/

AD. (2019, 7 december). Noodkreet burgemeesters over tekort aan agenten: ‘Zo kan het niet langer’. Geraadpleegd op 8 januari 2020, van https://www.ad.nl/binnenland/noodkreet-burgemeesters-over-tekort-aan-agenten-zo-kan-het-niet-langer~aca7625fc/